Suitza

Suitzako euskal gizataldea ez zen inoiz ugaria izan, ezta Ameriketako erara antolatutako koloniarik utzi ere, baina egoitzarik gabeko euskal etxe bat izatera iritsi zen, Zurich, Geneva eta Berna artean banatua, 2005 eta 2007 artean jarduera dokumentatua izan zuena. Ez dago jasota ofizialki aitortua izatera iritsi zenik, eta gaur ez dago herrialdeko euskal erakunderik erregistroan.

Gizatalde hori bi geruzatan osatu zen. Lehena emigrazio ekonomikoarena izan zen. 2005ean euskal etxeak berak honela deskribatzen zituen bere bazkideak: «profesional gazteak, ikasleak eta 70eko hamarkadan lan bila emigratu zuten euskaldunen seme-alabak».² Bigarrena mugikortasun berriarena da, ikastera iristen direnena, hala nola Lausanan bizi ziren eta orduan haren jardueretan parte hartzen zuten Mondragon Unibertsitateko hamabost ikasleena.²

Elkartea lehenagotik zegoen. Euskal Gizataldeekiko Harremanetarako Zuzendaritzaren memoriak 1999an kokatzen du Zurichko Euskal Etxea-Baskischer Kulturverein, «beste herri batzuetan ere jarduerak dituena, hala nola Genevan eta Saignelégierren, Jurako kantonamenduan», urte haietan eratutako etxeen artean.⁵ Haren etaparik dokumentatuena 2005etik 2007ra doa, hileroko topaketekin, euskara-eskolekin eta jaiekin (Suitzako euskal etxea).²³ Gaur ez dago Suitzako euskal erakunderik proiektuak erabiltzen duen erregistroan, eta ezin izan da baieztatu elkarteak oraindik bizirik dirauen.¹⁴