Alemania

Berlingo euskal etxea ez zuen sortu biltzeko leku baten bila zebilen emigranteen kolonia batek. Gernikako bonbardaketaren oroimenetik jaio zen, haren izena darama, eta Eusko Jaurlaritzak Alemanian aitortutako lehena izan zen.

1997an, bonbardaketaren hirurogeigarren urteurrenean, Constanze Lindemannek sinposio bat antolatu zuen Berlinen eraso hari buruz. Bi bazkidek 2016an kontatzen zutenez, bonbardaketatik bizirik atera zirenak gonbidatu zituzten sinposiora, eta Alemaniako presidentearen gutun bat lortu zen, barkamena eskatuz.⁶ Elkartearentzat berarentzat, sinposio hura izan zen euskal etxea sortzeko urrats erabakigarria: Wolfgang Wippermann, Fritz Teppich, Helios Mendiburu, lehen presidentea izan zena, eta Hans-Joachim Wilkeren laguntzarekin jaio zen Gernika Deutsch-Baskischer Kulturverein, Gernika Euskal-Aleman Kultur Elkartea.⁴

Sorrera-data nork kontatzen duen aldatzen da. Elkarteak 1998ko apirilean kokatzen du; Euskal Gizataldeekiko Harremanetarako Zuzendaritzaren memoriak 1998an sortutzat ematen du, eta euskalkultura.eus-ek 1997an, sinposioaren urtean.⁴²³ Bere helburuak bonbardaketa gogoratzea, euskaldunen eta alemanen arteko adiskidetasuna sustatzea eta euskal hizkuntza, kultura eta historia Alemaniako hiriburuan zabaltzea dira.³⁴

2009ko abenduaren 9an Jaurlaritzaren Kontseiluak euskal etxe gisa aitortu zuen ofizialki, Alemaniako lehena. Egun berean beste bost aitortu ziren, horien artean Japoniako lehena, Tokion.⁵ 2014an Eusko Ikaskuntzak ENE saria eman zion, Euskal Herritik kanpo euskararen alde egindako lana saritzen duena, bere ekarpen berritzaile eta sortzaileagatik.³

Etxeak ez du egoitzarik: alokatutako lokaletan biltzen da, eta hiri osoan zehar antolatzen ditu bere jarduerak.⁴ Euskara-eskolak ematen ditu, eta euskal zinemaldi bat, kontzertuak, idazleekiko topaketak, Korrika eta memoria historikoko ekitaldiak antolatzen ditu.³⁴ Ekitaldi horietako batek gogorarazten du José Antonio Aguirre lehendakaria Berlinen ezkutatuta egon zela 1941ean, nortasun faltsuarekin, Suediako igarotze-pasaporte baten zain. Etxeko bi bazkidek honela kontatzen zuten 2016an: errefuxiatuei buruzko eztabaidari egiten zioten ekarpena zera zen, euskaldunak ere erbestean egon zirela eta lehendakaria bera han ezkutatuta egon zela erakustea.⁶