Belgika

Belgikako euskal gizataldea Gerra Zibiletik jaio zen, eta haren lehen kideak haurrak izan ziren: 1937an ebakuatutako bost mila inguruak, Erresuma Batura joandakoak ez bezala koloniatan bizi izan ez zirenak, etxe belgikarretan banatuta baizik. Mila baino gehiago betiko geratu ziren, eta haietatik dator gaurko gizataldearen zati bat. Sustrai horri gehitu zitzaizkion gero Bruselak, Europako hiriburu gisa, erakarritako profesional euskaldunak, eta bi geruzak hiriko euskal etxean elkartzen dira gaur: haren bazkide sortzaileetako bat 1937an Belgikara bidalitako neska donostiar baten semea da.

Haurrak iritsi ziren lehenak. Belgika izan zen Gerra Zibileko haurren ebakuazioaren bigarren helmuga, Frantziaren ondoren (ikus familietan hartutako haurrak).² Haien atzetik, 1937ko uztailean, Eusko Jaurlaritzak ordezkaritza bat zabaldu zuen Bruselan, eta ordezkaritza horrek, okupazio alemanaren etenaldiarekin, 1980ra arte iraun zuen (ikus Eusko Jaurlaritza Bruselan).³

Gerra amaituta, haur guztiak ez ziren itzuli: mila baino gehiago Belgikan geratu ziren betiko.²

Gaurko euskal presentziak aurpegi instituzional bat ere badu, laurogeiko hamarkadan eratzen hasi zena. SPRI sozietate publikoak bulegoa zuen jada Bruselan 1986an; 89/1988 Dekretuak Eusko Jaurlaritzaren Bulegoa sortu zuen hirian, eta 1996ko otsailaren 6an ordezkaritzaren gaurko egoitza inauguratu zen, 175/2011 Dekretuaz geroztik Euskadiren Ordezkaritza Europar Batasunean deitzen dena.⁷ 2010ean, gainera, Belgikako euskal gizataldeak bere etxea sortu zuen, Bruselako Euskal Etxea (ikus euskal gizataldea gaur).⁴¹